Als je ooit een zorgverzekering hebt afgesloten, is de kans groot dat je het woord ‘eigen risico’ al een aantal keren bent tegengekomen. Maar wat betekent het nu echt, en nog belangrijker: wat valt buiten dat eigen risico? Ik kan je vertellen, het kan zijn dat je beter af bent dan je denkt! Laten we samen duiken in deze wereld van zorgverzekeringen, eigen risico’s en alles wat daarbij komt kijken.
Wat is het eigen risico?
Ieder jaar komt de zorgverzekering weer om de hoek kijken, en met dat jaarlijkse ritueel krijg je ook weer dat goede oude eigen risico te horen. Maar wat houdt dat precies in? Je eigen risico is het bedrag dat je zelf moet betalen voor zorgkosten voordat je zorgverzekeraar begint te vergoeden. Dit geldt voor veel zorgkosten, maar verrassend genoeg niet voor alles.
De basis van het eigen risico
In Nederland hebben we een verplicht eigen risico voor de basisverzekering, dat is het verplichte minimum. In 2023 is het eigen risico vastgesteld op €385. Dit betekent dat je de eerste €385 zelf moet betalen voor zorg uit je basisverzekering. Gemiddeld gezien blijkt dat de meeste mensen hier best wel de dupe van worden. Sommige mensen hebben het zelfs over een ‘eigen risico-ramp’, maar dat laat ik aan je verbeelding over.
Waarom een eigen risico?
Nu vraag je je misschien af: “Waarom hebben we eigenlijk een eigen risico?” Het idee erachter is om mensen aan te moedigen bewust om te gaan met zorg. Hoe minder je gaat, hoe minder je betaalt – dat lijkt logisch, toch? Het is een beetje als die geneugten van het leven: soms is het beter om minder te genieten om erger te voorkomen—of in dit geval om niet te veel te betalen.
Wat valt buiten het eigen risico?
Laten we nu eens kijken naar de zaken die wél buiten dit bedrag vallen. Dit zijn vaak de dingen waar je – zelfs al weet je van het eigen risico – met een gerust hart op kunt vertrouwen.
Primaire zorg en huisartsen
De huisarts staat aan de frontlinie van onze gezondheidszorg. Het goede nieuws is dat bezoekjes aan de huisarts geen eigen risico kosten. Dus als je je even niet zo lekker voelt of je hebt gewoon een vraag over die gekke uitslag op je arm, maak je geen zorgen! Ga er naartoe zonder te piekeren over dat eigen risico.
Huisarts en laboratoriumonderzoek
Hier een voorbeeld: je gaat naar de huisarts omdat je denkt dat je misschien een keelontsteking hebt. De huisarts stelt een diagnose en je moet een uitstrijkje laten maken. Je raadt het al: dit valt ook onder de categorie ‘zonder eigen risico’. Het is dan ook fijn dat je alleen de tijd hoeft te investeren en niet ook nog eens je geld.
Zwangerschap en bevalling
Ook als je zwanger bent, valt dat meestal buiten het eigen risico. Van de eerste echo tot de bevalling, veel kosten die hiermee gepaard gaan, worden door de verzekering vergoed. En laten we eerlijk zijn, je hebt al genoeg om je hoofd over te breken zonder dat eigen risico dat voortdurend in je neus peutert.
Verloskundige zorg
Verloskundigen spelen een cruciale rol en hun zorg valt ook buiten het eigen risico. Het is prettig dat deze zorg toegankelijk is, zodat je in alle rust aan de komst van je kleintje kunt werken!

Geneeskundige behandelingen
Nu bij dit aspect spreekt de meeste mensen aan. Wie houdt er nu niet van een beetje geneeskundige aandacht? Gelukkig zijn er talloze behandelingen die jij zonder dat lastige eigen risico kunt ontvangen.
Wat valt precies onder geneeskundige behandelingen?
Geneeskundige behandelingen zijn er in alle soorten en maten. De meeste basale vormen van geneeskundige zorg zoals:
- Fysiotherapie (indien je dat voorgeschreven krijgt)
- Kraamzorg
- Bepaalde psychologische begeleiding
Deze hoef je niet uit je eigen risico te betalen. Dat betekent dat je voor je herstel niet hoeft te kiezen voor een potje ‘jij-of-ik’.
Hoe lang duurt het voordat je behandeld wordt?
Natuurlijk verschilt de wachttijd voor deze behandelingen, en soms kan je best wel even wachten. Maar als het gaat om zenuwen die je opsplitsen of andere onplezierigheden, is het fijn om te weten dat je je geen zorgen hoeft te maken over het kostenplaatje.
Medische hulpmiddelen
In sommige gevallen heb je recht op vergoedingen voor medische hulpmiddelen. Dit kan van alles zijn; denk aan een rolstoel tot aan een gehoorapparaat. Deze hulpmiddelen zijn vaak essentieel voor mensen met een langdurige aandoening.
Voorbeelden van medische hulpmiddelen
Hier zijn enkele voorbeelden van medische hulpmiddelen die onder de basisverzekering vallen en waarvan je geen eigen risico hoeft te betalen:
- Rolstoelen
- Gehoorapparaten
- Protheses
- Kniebandages
En je raadt het al, de meeste mensen weten niet dat deze hulpmiddelen dus niet ten koste gaan van hun eigen risico. Dit is dus weer een puntje waar je op kunt besparen – wie houdt er nu niet van?
Vervoer naar de zorg
Jawel, je leest het goed! Ook vervoer kan buiten het eigen risico vallen. Als je niet in staat bent om zelf naar een behandeling te gaan, heb je mogelijk recht op vervoersvoorzieningen. Dit lijkt mijn inziens een van de meest waardevolle uitvindingen in de zorg. Geen zorgen over dat je te veel kilometers maakt of de tank leeg loopt, dit kan je gelukkig gewoon dekken.
Wat heb je nodig voor vergoedingen?
Om gebruik te kunnen maken van vervoersvergoedingen, moet je een verzoek indienen bij je zorgverzekeraar. Houd er rekening mee dat je moet laten zien dat je medische zorg nodig hebt waarvoor je niet zelf kunt gaan. Een goede reden zoals: “Ik ben alleen maar te moe en mijn auto wil niet meewerken” werkt vast niet.
Behandelingen voor geestelijke gezondheidszorg
Laten we eerlijk zijn, mentale gezondheid is net zo belangrijk als fysieke gezondheid. De afgelopen jaren hebben we steeds meer aandacht besteed aan dit onderwerp. Ook geestelijke gezondheidszorg valt vaak buiten het eigen risico.
Voorbeelden van geestelijke gezondheidszorg
Hier zijn enkele behandelingen die je kunt krijgen zonder dat het ten koste gaat van je eigen risico:
- Basispsychologische zorg – als je een kortdurende behandeling nodig hebt
- Sommige groepsbehandelingen
- Crisishulp
Met deze mogelijkheden heb je daadwerkelijk een stuk minder hiervoor uit je eigen zak te betalen. En dat is weer een overwinning voor iedereen die met geestelijke gezondheid worstelt!
Alternatieve geneeskunde
Wat is nu het leven zonder een beetje alternatieve geneeskunde? Hoewel dit onderwerp vaak controversieel is, zijn er momenten waarop je zelfs in de alternatieve hoek met je zorgverzekering iets daarover kunt zeggen.
Wat wordt vergoed?
Sommige alternatieve therapieën kunnen ook onder je basisverzekering vallen, zoals:
- Acupunctuur (soms)
- Homeopathie (onder voorwaarden)
- Fysiotherapie (soms voor specifieke aandoeningen)
Natuurlijk moeten deze behandelingen wel voldoen aan bepaalde voorwaarden. Dus als je aan die ene alternatieve therapie dacht, onderzoek dan goed of het valt binnen de vergoedingen.
Veelgestelde vragen
1. Hoeveel eigen risico moet ik elk jaar betalen?
Je eigen risico voor 2023 is €385. Dit betekent dat je dit bedrag zelf moet betalen voordat je zorgverzekeraar begint te vergoeden.
2. Wat is het verschil tussen basis- en aanvullende verzekering?
De basisverzekering dekt essentiële zorg, terwijl de aanvullende verzekering extra dekkingen biedt voor niet-essentiële zorg, zoals tandartsbezoeken of fysiotherapie.
3. Wat gebeurt er als ik mijn eigen risico niet haal?
Als je je eigen risico niet haalt, betekent dat simpelweg dat je de kosten in dat jaar niet hebt gemaakt. Deze kosten vervallen niet en je hoeft ze niet terug te betalen.
4. Kan ik mijn eigen risico verhogen voor lagere maandpremies?
Ja, dat kan! Veel verzekeraars bieden de mogelijkheid om je eigen risico te verhogen in ruil voor een lagere maandpremie. Het kan een slimme zet zijn als je denkt dat je weinig zorg nodig hebt.
Met deze informatie in je achterzak ben je weer een stapje dichterbij de wereld van zorgverzekeringen en het eigen risico. Hopelijk geeft dit je een beter overzicht van wat je kunt verwachten en wat je wellicht kunt vermijden. Voilà!





